Meer pensioenkeuzes: wat vraagt goed werkgeverschap?

Publicatiedatum: 20 oktober 2026

De Wet toekomst pensioenen verlegt niet alleen de aandacht naar de premie, maar brengt ook meer individuele keuzes met zich mee. Denk aan het maken van eigen beleggingskeuzes, maar ook aan vrijwillig extra premie inleggen of juist afzien van aanvullende inleg. Voor pensioenuitvoerders geldt hierbij een wettelijke norm voor keuzebegeleiding. Maar waar begint en eindigt de verantwoordelijkheid van de werkgever?

Pensioenkeuzes zijn zelden eenvoudig. De wetgever onderkent dat risico. Artikel 48a Pensioenwet bepaalt dat pensioenuitvoerders deelnemers op adequate wijze moeten begeleiden bij het maken van keuzes binnen de pensioenovereenkomst. De pensioenuitvoerder moet daarbij een keuzeomgeving inrichten die de deelnemer in staat stelt een passende keuze te maken. De AFM heeft deze open norm nader uitgewerkt in de Leidraad keuzebegeleiding. Daarin wordt onder meer aandacht besteed aan de inrichting van de keuzeomgeving, de presentatie van keuzeopties en de positie van de standaardoptie.

De verantwoordelijkheid voor keuzebegeleiding ligt bij keuzes binnen de pensioenregeling in de eerste plaats bij de pensioenuitvoerder. Denk aan een deelnemer die zelf beleggingskeuzes wil maken. Maar wat als de keuze breder is en pensioen onderdeel vormt van een arbeidsvoorwaardelijke keuze? Voor keuzes op het snijvlak van pensioen en andere arbeidsvoorwaarden geldt er geen concreet uitgewerkt wettelijk kader. Denk aan een keuze tussen aanvullende premie-inleg of extra loon. Een pensioenuitvoerder kan weliswaar inzicht geven in de gevolgen van aanvullende premie-inleg, maar de werkgever bepaalt of deze keuze wordt aangeboden en hoe deze arbeidsvoorwaardelijk wordt vormgegeven.

Van de werkgever wordt niet dezelfde keuzebegeleiding verlangd als van de pensioenuitvoerder. Een werkgever mengt zich in principe ook niet in de besteding van het loon. Dat betekent echter niet dat de wijze waarop de werkgever een arbeidsvoorwaardelijke keuze aanbiedt zonder betekenis is. Een zorgvuldig keuzeproces vraagt om duidelijke communicatie op momenten waarop werknemers keuzes moeten maken, begrijpelijke en concrete voorbeelden en, waar mogelijk, het inzetten van ondersteunende tooling, bijvoorbeeld van de pensioenuitvoerder. Bij het aanbieden van individuele keuzevrijheid op het snijvlak van pensioen en andere arbeidsvoorwaarden verdient daarom niet alleen de inhoud van de keuze aandacht, maar ook de wijze waarop werknemers in staat worden gesteld die keuze te maken.